Słownik Medyczny Trychologii

Kompleksowy słownik terminów medycznych związanych ze zdrowiem skóry głowy i włosów. Definicje zweryfikowane przez ekspertów HSS.

A C D F K L M P S T

Alopecia

łysienie

Ogólny termin medyczny oznaczający wypadanie lub utratę włosów. Może być spowodowana wieloma czynnikami, w tym genetycznymi, hormonalnymi, immunologicznymi lub środowiskowymi.

Alopecia Areata

łysienie plackowatełysienie ogniskowe

Autoimmunologiczne schorzenie powodujące ogniskową utratę włosów w postaci okrągłych, gładkich łysinek. System immunologiczny atakuje mieszki włosowe. Może postępować do całkowitej utraty włosów na głowie (alopecia totalis) lub całym ciele (alopecia universalis).

Alopecia Androgenetica

łysienie androgenowełysienie męskie/żeńskie

Genetycznie uwarunkowane łysienie spowodowane wrażliwością mieszków włosowych na dihydrotestosteron (DHT). U mężczyzn objawia się cofającą się linią włosów i łysieniem na czubku głowy, u kobiet przerzedzeniem w okolicy przedziałka.

Anagen

faza wzrostu

Aktywna faza wzrostu włosa, trwająca 2-7 lat. W tym okresie komórki macierzy włosa szybko się dzielą, a włos wydłuża się o około 1 cm miesięcznie. U zdrowej osoby około 85-90% włosów znajduje się w fazie anagenu.

Catagen

faza przejściowafaza regresji

Przejściowa faza cofania (regresji) w cyklu włosa, trwająca 2-3 tygodnie. Mieszk włosowy kurczy się, wzrost włosa ustaje. Około 1-2% włosów znajduje się w tej fazie.

Cykl włosa

cykl wzrostu włosa

Trzyfazowy proces wzrostu włosa obejmujący: anagen (wzrost), catagen (przejście) i telogen (spoczynek). Cały cykl trwa 2-7 lat i powtarza się około 10-20 razy w ciągu życia człowieka.

Dermatoskopia

dermoskopiamikroskopia skóry

Nieinwazyjna technika diagnostyczna wykorzystująca dermoskop (mikroskop ze specjalnym oświetleniem) do wizualizacji struktur skóry niewidocznych gołym okiem. W trychologii nazywana trichoskopią.

DHT (Dihydrotestosteron)

dihydrotestosteron

Aktywny metabolit testosteronu powstający przez działanie enzymu 5-alfa-reduktazy. DHT jest głównym androgenem odpowiedzialnym za miniaturyzację mieszków włosowych i łysienie androgenowe.

Drożdżak Malassezia

Malassezia furfurPityrosporum

Lipidofilny grzyb drożdżopodobny naturalnie występujący na skórze głowy. Jego nadmierne namnażanie się prowadzi do łupieżu i łojotokowego zapalenia skóry (seborrheic dermatitis).

Finasteryd

PropeciaProscar

Doustny lek (Propecia, Proscar) będący inhibitorem 5-alfa-reduktazy typu II. Zmniejsza konwersję testosteronu do DHT, spowalniając lub zatrzymując łysienie androgenowe u mężczyzn. Dawka 1 mg/dzień.

Folikulitis

zapalenie mieszków włosowych

Zapalenie mieszków włosowych spowodowane infekcją bakteryjną (najczęściej Staphylococcus aureus) lub grzybiczą. Objawia się bolesnymi krostkami, zaczerwienieniem i ropnymi zmianami wokół mieszków.

Fototrichogram

trichogramanaliza trichogramowa

Zaawansowana metoda diagnostyczna polegająca na goleniu niewielkiego obszaru skóry głowy, wykonaniu zdjęć po 2-3 dniach i cyfrowej analizie liczby, gęstości i tempa wzrostu włosów w fazie anagenu i telogenu.

Keratyna

Włókniste białko strukturalne stanowiące główny składnik włosów, paznokci i zewnętrznej warstwy skóry. Keratyna zapewnia włosom wytrzymałość, elastyczność i ochronę.

Ketokonazol

Nizoral

Syntetyczny lek przeciwgrzybiczy stosowany miejscowo w postaci szamponu (Nizoral 2%) w leczeniu łupieżu, łojotokowego zapalenia skóry i grzybicy skóry głowy. Hamuje wzrost drożdżaka Malassezia.

LLLT (Low-Level Laser Therapy)

terapia laserowafotobiomodulacja

Terapia laserem niskoenergetycznym (czerwone światło 630-670 nm) stymulująca metabolizm komórek mieszków włosowych poprzez zwiększenie produkcji ATP. Stosowana w leczeniu łysienia androgenowego.

Łojotok

seborrheaseborrhoea

Nadmierna produkcja sebum (łoju) przez gruczoły łojowe. Prowadzi do tłustej skóry głowy, przetłuszczających się włosów i może przyczynić się do rozwoju łupieżu.

Łupież

pityriasis capitisdandruff

Powszechne schorzenie skóry głowy charakteryzujące się łuszczeniem, swędzeniem i zaczerwienieniem. Spowodowane nadmiernym namnażaniem drożdżaka Malassezia i stanem zapalnym skóry.

Mezoterapia

mesoterapiamezoterapia mikroigłowa

Metoda polegająca na śródskórnym podawaniu substancji aktywnych (witaminy, peptydy, kwas hialuronowy) za pomocą mikroigieł. W trychologii stosowana do stymulacji wzrostu włosów i poprawy kondycji skóry głowy.

Mikronakłuwanie

microneedlingdermarolling

Zabieg polegający na tworzeniu kontrolowanych mikrourazów skóry za pomocą drobnych igieł (dermaroller, dermapen). Stymuluje produkcję kolagenu, poprawia wchłanianie substancji aktywnych i aktywuje czynniki wzrostu.

Miniaturyzacja włosów

miniaturizacja mieszków

Proces stopniowego zmniejszania się średnicy i długości włosów pod wpływem DHT w łysieniu androgenowym. Włosy stają się coraz cieńsze, krótsze i jaśniejsze, aż w końcu zanikają.

Minoksydyl

RogaineRegaine

Lek stosowany miejscowo (roztwór lub pianka 2% lub 5%) stymulujący wzrost włosów. Rozszerza naczynia krwionośne, przedłuża fazę anagenu i pobudza mieszki włosowe. Zatwierdzone leczenie łysienia androgenowego.

PRP (Platelet-Rich Plasma)

osocze bogatopłytkoweplazma bogatopłytkowa

Osocze bogatopłytkowe - koncentrat płytek krwi pacjenta uzyskany przez wirowanie krwi. Zawiera czynniki wzrostu (PDGF, VEGF, EGF) stymulujące regenerację tkanek i wzrost włosów.

Psoriasis capitis

łuszczyca skóry głowy

Łuszczyca skóry głowy - przewlekła, autoimmunologiczna choroba zapalna charakteryzująca się srebrzystymi łuskami, zaczerwienieniem i świądem. Wymaga długotrwałego leczenia.

Sebum

łój skórny

Tłusta substancja wydzielana przez gruczoły łojowe, składająca się z lipidów, skvalen i resztek komórkowych. Chroni i nawilża skórę i włosy, ale jej nadmiar prowadzi do łojotoku.

Skala Hamiltona-Norwooda

skala Norwooda

Powszechnie stosowana klasyfikacja stopnia zaawansowania łysienia androgenowego u mężczyzn, obejmująca 7 etapów (I-VII) od minimalnego cofania linii włosów do rozległego łysienia.

Skala Ludwiga

Klasyfikacja łysienia androgenowego u kobiet, opisująca 3 stopnie przerzedzenia włosów w okolicy przedziałka centralnego przy zachowanej linii włosów na czole.

Telogen

faza spoczynku

Faza spoczynku w cyklu włosa, trwająca 2-4 miesiące. Włos pozostaje w mieszku, ale nie rośnie. Na końcu tej fazy włos wypada i zastępowany jest nowym. Około 10-15% włosów znajduje się w fazie telogenu.

Telogen Effluvium

wypadanie telogenowe

Reaktywne, rozlane wypadanie włosów spowodowane przedwczesnym przejściem dużej liczby mieszków z fazy anagenu do telogenu. Przyczyny: stres, choroby, niedobory żywieniowe, poród. Zazwyczaj odwracalne.

Traction Alopecia

łysienie trakcyjne

Łysienie trakcyjne - utrata włosów spowodowana przewlekłym mechanicznym naciąganiem (ciasne fryzury: kucyki, warkocze, dredy). Może prowadzić do trwałego uszkodzenia mieszków włosowych.

Trichoskopia

dermoskopia skóry głowywideodermoskopia

Dermoskopia skóry głowy - nieinwazyjna metoda diagnostyczna wykorzystująca cyfrowy dermoskop do oceny stanu skóry głowy, włosów i mieszków włosowych. Umożliwia różnicowanie przyczyn łysienia.

Trychologia

Dziedzina medycyny zajmująca się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką schorzeń skóry głowy, włosów i ich mieszków. Łączy elementy dermatologii, endokrynologii i dietetyki.

Potrzebujesz Więcej Informacji?

Jeśli nie znalazłeś terminu, którego szukasz, lub potrzebujesz bardziej szczegółowego wyjaśnienia, nasz zespół medyczny chętnie pomoże.

Zobacz artykuły medyczne Przejdź do FAQ

ℹ️ Informacja Edukacyjna

Definicje zawarte w słowniku mają charakter edukacyjny i służą lepszemu zrozumieniu terminologii medycznej. Nie stanowią diagnozy ani porady medycznej. W przypadku pytań lub wątpliwości dotyczących Twojego zdrowia, zawsze konsultuj się z wykwalifikowanym lekarzem.

Słownik zweryfikowany przez Radę Medyczną HSS

Dr hab. Anna Kowalska (tricholog), Prof. dr hab. med. Jan Wiśniewski (dermatolog), Dr n. med. Piotr Nowak (medycyna estetyczna)

Ostatnia aktualizacja: 15 grudnia 2024 | 31 terminów